"De regio's bepalen de concrete projecten, terwijl de Provincie faciliteert"

Investeren in een gezond Limburgs landschap

Provincie Limburg | Expeditie Ruimte - Mail Social
Terug naar het overzicht Provincie Limburg | Expeditie Ruimte - Pijl

Limburg heeft een karakteristiek landschap met veel natuur en erfgoed van kwaliteit. Het behoud hiervan is steeds minder vanzelfsprekend, omdat het landgebruik enorm is veranderd. Met gerichte ruimtelijke ingrepen en groene impulsen kan een gezond landschap ontstaan waarin mensen kunnen leven, beleven, werken, ondernemen en recreëren. Daarom gaat Provincie Limburg samen met de regio geld en middelen investeren in de kwaliteit van het Limburgse landschap en de beleving ervan. De kaders hiervoor staan in de nota 'Landschap verbindt Limburg'. Wat betekent deze versnellingsagenda voor Zuid-Limburg? Frans Hornesch, projectleider Nationaal Landschap bij Provincie Limburg, vertelt.

  • #vraagstukken
  • #Recreatie en toerisme
  • #buitengebied
Provincie Limburg | Expeditie Ruimte - Project
Frans Hornesch

Wat staat er op hoofdlijnen in de nota 'Landschap verbindt Limburg'?

"In de nota staan de doelen die we willen bereiken:

• de belevingswaarde van het landelijk gebied verhogen en uitdragen
• het economische potentieel van de regio versterken
• de samenhang tussen platteland en stedelijke kernen bevorderen
• de landschappelijke kwaliteit versterken

Als Provincie zeggen wij niet wát moet gaan gebeuren en ook niet hóe. Dat is aan de regio's: aan maatschappelijke organisaties, ondernemers, andere overheden en burgers. Zij hebben daar de meeste kijk op. In de nota staan alleen kaders voor een gebiedsgerichte ontwikkeling van het landschap en voor de provinciale rol en middelen. De Provincie faciliteert door geld beschikbaar te stellen voor de organisatie en om concrete projecten aan te jagen en uit te voeren. Er moet geen vergader- of procesorganisatie ontstaan, maar een uitvoeringsorganisatie. Voor het uitvoeren van concrete projecten en ruimtelijke opgaven die invloed hebben op de kwaliteit van het landschap. Maar de regio's bepalen welke concrete projecten dat worden. Zij zijn eigenaar en voeren regie op de uitvoering ervan. Wanneer die projecten er eenmaal zijn en 'wapperende handen' ontbreken, kan de Provincie op verzoek van de regio's helpen met tijdelijke personele ondersteuning."

Wat is hier vernieuwend aan?

"Dit is een nieuwe werkwijze waarbij we als Provincie niet top-down werken, maar meer op afstand staan, met een faciliterende rol. De nota is de basis, nu kan de regio hem praktisch invullen.

Binnen het Nationaal Landschap Zuid-Limburg hebben we de afgelopen 2 jaar al op deze manier gewerkt. In 2018 presenteerde de regio Nationaal Landschap het uitvoeringsprogramma Nationaal Landschap Zuid-Limburg 'Landschap in het hart van de samenleving'. Toen stonden 5 maatschappelijke organisaties op die zeiden: wij willen hieraan meewerken. LLTB, Visit Zuid-Limburg, Waterschap Limburg, Natuurrijk Limburg en IKL werken samen in de Schakelkast Ondernemers van Nature. Later zijn andere organisaties aangehaakt. Zij hebben vanuit de belangrijkste maatschappelijke opgaven 13 hefboomprojecten benoemd. Dit zijn projecten die betrekking hebben op hetzelfde thema of dezelfde opgave. De Schakelkast komt elke maand bij elkaar om die projecten te versterken, versneld uit te voeren en met elkaar te verbinden.

Deze kern willen we uitbreiden met gemeenten en kennisorganisaties. Op 11 maart 2020 hebben we de nota 'Landschap verbindt Limburg' gepresenteerd aan stakeholders en hen uitgenodigd om samen kansen te pakken. We verwachten dat meerdere gemeenten en organisaties nog aansluiten.

Wanneer die nieuwe organisatiestructuur is gevormd, kunnen zij een bid met projecten maken. Welke hoofdopgaven zien zij? Deels zullen dat de hefboomprojecten zijn. Ook kunnen zij nieuwe projecten aanmelden. Die lijst leggen we voor aan Gedeputeerde Staten. Daarna kunnen we financiële middelen koppelen aan projecten en de uitvoeringsorganisatie. Middelen die we in het uitvoeringsprogramma Nationaal Landschap Zuid-Limburg nog misten. Dus achter die hefboomprojecten kunnen we straks bedragen zetten."

Gaat dit ook zo gebeuren in de rest van Limburg?

"Voor Noord- en Midden-Limburg geldt een ander verhaal. Daar zijn de nationale parken nu vooral gericht op bestaande natuurterreinen en bossen. Het is de bedoeling dat zij breder gaan kijken, over geografische grenzen en beleidsthema's heen. Noord- en Midden-Limburg gaan ook een uitvoeringsprogramma opstellen: Welke uitdagingen zien zij in het landschap?"

Hoe verhoudt de nota 'Landschap verbindt Limburg' zich tot wat in de Omgevingsvisie Limburg wordt vermeld over landschap?

"In de nota staan procesmatige kaders om tot uitvoering te komen. Terwijl in de Omgevingsvisie de inhoudelijke kaders komen te staan, zoals ruimtelijke keuzes in specifieke functies en activiteiten in het landschap. Hoe dan ook kan ik me niet voorstellen dat de regio's projecten gaan uitvoeren die in strijd zijn met de Omgevingsvisie."

Nationaal Landschap Zuid-Limburg

Meer over het uitvoeringsprogramma Nationaal Landschap Zuid-Limburg vind je op de nieuwe website: nationaallandschapzuidlimburg.nl. Daar kun je ook het programma als pdf downloaden.

Kennisdeling

Wil je meer weten over de ervaring met de Schakelkast, het definiëren van ruimtelijke opgaven, de organisatie van Nationaal Landschap Zuid-Limburg, bestuurlijk-ambtelijke samenwerking en de uitvoering en financieringsvormen van concrete projecten? Neem dan contact op met Frans Hornesch. Zelf is hij benieuwd naar de ervaring van anderen met bestuurlijk-ambtelijke samenwerking en de uitvoering en financieringsvormen van concrete projecten.

Wil jij ook via Expeditie Ruimte je ervaringen delen?

Graag horen wij jouw ervaringen.
Vul onderstaand contactformulier in en wij nemen contact met je op.